Relatiebegeleiding: kan echt de moeite waard zijn

De relatiebegeleiding heeft tot doel problemen op te lossen, jullie verbinding te versterken of indien gepast elkaar in vrede te laten gaan. Bepaal na de intake of het jullie de moeite waard lijkt. Het vraagt veel (moed, inzet), maar het levert altijd wat (tot veel) op. Er zal een sfeer van eerlijkheid, onpartijdigheid, respect, begrip en veiligheid zijn, waarin alles besproken kan worden.

Een relatie hangt af van de sterkte van de emotionele verbinding tussen jullie. Is er een ‘samen-gevoel’ en voel je je gesteund, gezien, gehoord, begrepen en bemind door je partner? Of voel je je eigenlijk alleen in de relatie? Praten jullie veel met elkaar over jullie gevoelens en wat belangrijk voor je is en is er fijn fysiek contact of is er veel ergernis onderling en weten jullie niet meer hoe je het weer goed kunt krijgen samen?

De Emotionally Focused Therapy (www.eft.nl) geeft hierop in mijn ogen een heel werkzaam antwoord. In deze methodiek kijken we naar de emoties en oude kindpijnen, die onder de conflicten liggen. Deze hebben meestal te maken met het niet goed gehecht zijn geweest aan de moeder of eerstverzorgende in de vroege kindertijd. Het herkennen en toelaten van de pijn en het zien van de oorzaken heelt deze ‘hechtingswonden’ langzamerhand, waardoor jullie jezelf en elkaar beter begrijpen en minder door elkaar getriggerd zullen worden. 

Afhankelijk van de situatie van het moment kan de nadruk in de begeleiding liggen op o.a.:

De communicatie
Je komt beide per onderwerp zo lang aan het woord, totdat jullie je gehoord en begrepen voelen door elkaar. Hierbij ‘vertraag’ ik het gesprek door jullie te laten teruggeven wat je de ander hebt horen zeggen. Bij veroordelingen en waar behulpzaam ‘vertaal’ wat ik jou of je partner heb horen zeggen. Dit kan meer begrip over en weer geven. Ook wordt zo de (negatieve) wisselwerking tussen jullie helderder. Je leert je dan zo te uiten, dat de ander je gemakkelijker kan horen. 

Een visualisatie
Waarin je je partner in zijn/haar kracht en kwaliteiten ziet of de relatie zelf visualiseert in beeld, gevoel en bewustzijn. Soms wordt door een beeld dat in de visualisatie ontstaat duidelijk dat jullie niet (meer) bij elkaar passen.

Patronen ontdekken en loslaten
Ongemerkt en soms pas na een aantal jaren kunnen er patronen ontstaan, waar jullie beide last van hebben, maar moeilijk uit kunnen komen. Dit is normaal, maar wel belangrijk om te herkennen. Voorbeelden daarvan zijn:

  • De één trekt en duwt om de ander te laten praten; de ander is bang zich te uiten;
  • De één uit zich vaak in onvrede of verwijten; de ander trekt zich terug.
  • Beiden willen ‘winnen’ en hun gelijk krijgen (strijd);
  • De één redt de ander;
  • Er is afhankelijkheid ontstaan bij één of beide partners;
  • Er is een machtsongelijkheid ontstaan;
  • Bepaalde grenzen worden (steeds meer) overschreden. 

Belangrijke vraag bij deze patronen is: “Wat doe jij dat de ander zo doet of reageert?”

Oude pijn
Oude pijn, bij elkaar en/of in het gezin van herkomst opgedaan, laten voelen en uitspreken. Dit zonder de ander de schuld te geven. Hierbij heeft de luisteraar de moedige taak alleen te luisteren en proberen de pijn van de ander te begrijpen, in plaats van zich te verdedigen. Dit blijkt zeer helend te zijn. Je gaat begrijpen dat de ander uit pijn en onmacht handelde en niet om jou te kwetsen en omgekeerd. De relatiebegeleiding geeft hiervoor de nodige veilige setting.

Voorwaarden, waarden en wensen
Het bespreken van de voorwaarden, waarden en wensen die jullie hebben ten aanzien van de relatie. Het blijkt behulpzaam te zijn om de verschillen van elkaar te benoemen en te begrijpen. Tevens versterkt het de band als de overeenkomsten duidelijk worden.

Opdrachten voor thuis meegeven
Doeltreffende tips voor thuis zijn bijvoorbeeld het plannen van gesprekken, waarbij je bepaalde vaardigheden oefent, of jezelf goed begrenzen en je wensen en behoeften aangeven, of zoiets simpels als het elke dag je partner een compliment geven. Misschien even wennen, maar het blijkt veel op te leveren.

Een P.S.: Niet altijd is het zo, dat ‘waar twee vechten, er twee schuld hebben’. Zodra voor mij blijkt dat één van de partners duidelijke kenmerken heeft van de narcistische persoonlijkheidsstoornis (zie de pagina over narcisme of de site verdwenenzelf.org voor een beschrijving hiervan), stopt de relatiebegeleiding. Gesprekken om de relatie te verbeteren hebben dan geen zin, omdat deze stoornis als ongeneeslijk gezien wordt en de partner ernstige schade toebrengt. Wel kan dan vervolgd worden met individuele begeleiding voor het slachtoffer.